Makaleyi Oyla
(8 oy)

Antrepo Tanımı ve Tipleri

Okunma Sayısı: 5774 defa

Antrepo; gümrüklenmiş ticari niteliğe sahip eşyaların konulduğu, gümrük mevzuatı vesair yasal düzenlemelerin uygulandığı kapalı veya açık alanlardır. Ticari nitelikli bir eşyanın üzerinde hak sahiplerinin sahip olma (mülkiyet) ile kullanım (tasarruf) hakları gibi iki önemli hakkı bulunmaktadır.

Kişiler uluslararası ticarete konu olan malın gümrüklenmesi ile birlikte; eşyanın mülkiyet haklarını üzerlerinde tutarlarken, gümrük vergisi, resim ve harçlar gibi borçları nedeniyle kamu idaresine (gümrük idaresi) tasarruf haklarını belirli süreliğine terk etmektedirler. Eşyanın üzerindeki vergi resim ve harçlar gibi kamuya olan borçları ödendiği zaman kamu üzerindeki tasarruf hakkını mülkiyet hakkına sahip olan kişiye devretmektedir. Bu nedenle kişiler kamusal borçlarını ödemedikleri takdirde eşyalar borç ödenene kadar kamu idaresinin gözetiminde antrepo adı verilen yerlerde depolanmaktadır. Söz konusu bu sürece ise antrepo rejimi adı verilmektedir.

Antrepolar kullanım şekline göre özel ve genel antrepolar olarak iki bölüme ayrılmaktadır. Özel antrepolar sadece işletmecisine ait malların depolandığı alanlar olarak tanımlanırken, genel antrepolar kullanıcı ve işletmecinin ayrı olduğu isteyen ve antrepo ücretini ödeyen herkesin antrepo hizmetinden yararlanabildiği yerlerdir. Genel antrepolar A, B ve F tipi antrepolar olmak üzere kendi içerisinde üç bölüme ayrılmaktadır. Özel antrepolar ise; C, D ve E tipi antrepolar olarak yine üç bölümden oluşmaktadır.

Antrepo Açılması İçin Gerekli Koşullar

Bir antreponun açılabilme şartları yasal düzenlemelerle belirlenmiştir. Kişiler ve kurumlar ancak kanun ve yönetmeliklerde belirtilmiş kurallar ve izinler çerçevesinde antrepo açarak işletebilmektedirler. Antreponun açılabilmesi için gerekli ön koşullardan birisi; antrepo açacak kişi ya da tüzel kişiliğin en az beş yıldır faaliyette bulunuyor olması ve işletmenin bölgesine göre belirlenmiş ödenmiş sermayeye sahip olma şartları aranmaktadır.

Antrepo açacak gerçek ya da tüzel kişilerin vergi kaçakçılığı ve vergi zıyaı gibi suçlardan yargılanmış ve kesinlenmiş cezalarının bulunmaması da antrepo açılması için gerekli koşullardan birisidir. Antrepo açılacak bölge belediye sınırları içerisinde yer alıyor ise işletme izin belgesi belediyeden, belediye sınırları dışında kalıyorsa valiliklerden alınması gerekmektedir. Antrepo açmak isteyen bir tüzel kişinin ortakları arasında hisse payı %10'u geçen yabancı ortak veya ortakların bulunmaması gerekmektedir. Daha önceden açılmış bir antrepo var ve bir başka gerçek ve tüzel kişiye devredilecekse, devir işlemleri yetkili kurumların denetimi ve incelemesinden önce tamamlanamamaktadır. İşletmeyi devralacak kuruluşun aynı koşullara sahip olması Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından aranmaktadır. Antrepo açılmasını talep etmek amacıyla Gümrükler Genel Müdürlüğü'ne başvuru yapan gerçek veya tüzel kişiler, açmayı düşündükleri antrepo türünü, ne tür eşya ya da eşyaların depolanacağını, söz konusu antrepoya neden gereksinim duyulduğunu belirten bir yazı ile başvurusunu yapmakla yükümlüdür.

Açılması planlanan antrepo A veya B tipi bir antrepo ise; işletme anonim ya da limited olarak en az iki yıldır faaliyet gösterdiğini belirten bir belge ile antrepo açılması düşünülen bölgenin gelişmişlik düzeyine göre ödenmiş sermayeyi gösteren noter onaylı belgenin ibraz edilmesi gerekmektedir.

Ek olarak; antrepo açma izni almak üzere başvuracak tüzel kişilerin, yönetim kurulu üyeleri ile şirket sermayesinin %10'undan fazlasına sahip gerçek kişilerin affa uğramış olsalar dahi, hırsızlık, emniyeti suiistimal, dolandırıcılık, yalan yere şahitlik, yalan yere yemin, suç tasnii, iftira, irtikap, rüşvet ve ihtilas cürümlerinden biri nedeniyle hapis cezası almamış olmaları, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun ile 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna muhalefetten mahkum olmadıklarını tevsik eden sabıka kayıt belgesini de başvuru sırasında verecekleri dosyaya eklemeleri gerekmektedir. Antrepo bina ve eklentilerini içten ve dıştan ayrıntılı bir şekilde görüntüleyen ilgili gümrük müdürlüğünce onaylı fotoğraflar veya bunların renkli fotokopileri ile birlikte antrepo olarak açılmak istenilen yerin işaretlendiği ve alanının belirtildiği*resmi bir fen kurulundan onaylı plan veya krokinin başvuru evrakları arasında bulunması gerekmektedir.

Son olarak, belediye sınırları içerisinde açılacak antrepolarda ilgili belediye başkanlığından, diğer yerlerde valiliklerden ya da konusu ile ilgili yetkili bakanlık veya kuruluştan alınacak; antrepo olarak açılmak istenilen yere ait İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı veya bu gibi belge ile yangına karşı gerekli tedbirlerin alındığını gösteren yangın raporunun yanı sıra, antrepo olarak açılmak istenilen yere ilişkin tapu senedinin veya söz konusu yerin kiralanmış olması halinde, tapu senediyle birlikte kira sözleşmesinin noterden tasdikli birer örneği de başvuru sırasında ibraz edilmelidir.